Εβδομήντα τρία χρόνια από τη σφαγή στο Κομμένο Άρτας- Ιστορικό ντοκουμέντο: To φωτογραφικό αρχείο της θηριωδίας των ναζί )

Η σφαγή του Κομμένου ήταν μια από τις μεγαλύτερες σφαγές αμάχων στην ιστορία της Γερμανικής κατοχής στην Ελλάδα. Διαπράχθηκε κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου, στις 16 Αυγούστου 1943, στο χωριό Κομμένο που βρίσκεται στον νομό Άρτας και είναι χτισμένο κοντά στις όχθες του ποταμού Άραχθου...


www.eglimatikotita.gr -14 Αυγούστου 2016
«Καλάβρυτα- Δίστομο- Κομμένο. Να αναγνωρισθεί η σφαγή και να δοθούν αποζημιώσεις», έγραφε σε γερμανικά και ελληνικά το πανό, που γερμανοί ακτιβιστές άπλωσαν, το 2003, μέσα στο Μουσείο Περγάμου που βρίσκεται στο τέως Ανατολικό Βερολίνο.

Κι αν ίσως οι αναφορές στα Καλάβρυτα και το Δίστομο είναι πιο συχνές, η ναζιστική θηριωδία και στο Κομμένο, ένα μικρό χωριό στην άκρη του Αμβρακικού, στις εκβολές του ποταμού Αράχθου, ήταν η ίδια.

Ένα χωριό ισοπεδωμένο, 20 οικογένειες ξεκληρίστηκαν, 317 νεκροί κάθε φύλου και ηλικίας -ανάμεσά τους 97 νήπια και παιδιά ηλικίας έως 15 ετών και 119 γυναίκες- κι ένας αιματοβαμμένος γάμος, με τη νύφη, τον γαμπρό και όλους τους καλεσμένους (περίπου 30 άτομα) να χάνουν τη ζωή τους, ενώ άλλοι 20 πνίγηκαν στον ποταμό Άραχθο, προσπαθώντας να ξεφύγουν.

Τη μνήμη των 317 θυμάτων της σφαγής από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής τιμούν κάθε χρόνο με εκδηλώσεις στο μαρτυρικό Κομμένο.

Στις φετινές εκδηλώσεις, στις 16 Αυγούστου, που διοργανώνουν ο Μορφωτικός Σύλλογος Κομμένου, ο δήμος Νικολάου Σκουφά και η τοπική κοινότητα Κομμένου, θα παραστεί και ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, «πρώτη φορά πρωθυπουργός της χώρας τιμά με την παρουσία του έναν από τους μαρτυρικότερους τόπους της Ελλάδας και του κόσμου», όπως επισημαίνεται στην ιστοσελίδα «Αη Κομμένο» (martiriko-kommeno.gr). Οι εκδηλώσεις έχουν σύνθημα «Δεν τους ξεχνάμε» και αίτημα να καταβληθούν στην Ελλάδα οι οφειλές του γερμανικού κράτους και να αποδοθεί δικαιοσύνη στους μαρτυρικούς τόπους.

Στο Κομμένο, στις 15 Αυγούστου του 1943, ημέρα της Κοίμησης της Παναγίας Θεοτόκου, γιόρταζαν το πανηγύρι τους. Λίγες μέρες νωρίτερα, στις 12 Αυγούστου, ο διοικητής του 98ου Συντάγματος Γιόζεφ Ζάλμινγκερ ενημέρωνε ψευδώς με σήμα του τις προϊστάμενες Aρχές ότι το Κομμένο βρίσκεται στα χέρια συμμοριτών. Το Σάββατο 14 Αυγούστου ήρθε η διαταγή για μια αιφνιδιαστική επιχείρηση θανάτου στο χωριό, που ανατέθηκε στον υπολοχαγό Ρέζερ, που ήταν στέλεχος της νεολαίας του Χίτλερ, φανατικός Ναζί και αποκαλούμενος «Νέρων».

Χαράματα της 16ης Αυγούστου εκατό άντρες, κατά τον Άγγλο ιστορικό Μαρκ Μαάουερ, 400 κατά τον Κομμενιώτη γυμνασιάρχη Στέφανο Παππά, του 12ου λόχου του 98ου γερμανικού συντάγματος, το οποίο έδρευε στην περιοχή της Φιλιππιάδας, μια μικρή κωμόπολη 10 περίπου χιλιόμετρα Βόρεια της Άρτας, σταθμεύουν έξω από το Κομμένο. Αποστολή τους, με το πρόσχημα ότι Γερμανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν στο Κομμένο, η εξόντωση των ανταρτών που δρούσαν στην περιοχή και η εξαφάνιση του χωριού που τους υποστήριζε και τους προμήθευε με τρόφιμα και άλλα απαραίτητα για την αντίστασή τους εναντίον των Γερμανών.

Διαβάζουμε στον ιστότοπο «Αη Κομμένο»:

Ο συνταγματάρχης Γιόζεφ Σάλμινγκερ 
Ο λόγος του Σάλμινγκερ: Το βράδυ της 15ης Αυγούστου ο συνταγματάρχης Σάλμινγκερ διέταξε να παραταχθεί ο λόχος οπου για να τους  φανατήσει τους είπε, οτι η γερμανική μονάδα δέχτηκε άνανδρη επίθεση από αντάρτες στο Κομμένο και γι αυτό θα πρέπει να προβούν σε σκληρά μέτρα. Μάλιστα, όπως διηγήθηκε ο αυτόπτης μάρτυρας στρατιώτης του  12ου λόχου, τους είπε για να τους φανατίσει περισσότερο, πως και ο ίδιος δέχτηκε πυροβολισμούς όταν επισκέφτηκε το χωριό.

Κομμένο-Η γιορτή της Παναγιάς: Ήδη από το βράδυ της 14ης Αυγούστου το χωριό είναι γεμάτο με κόσμο από τα γύρω χωριά που έχουν έρθει για τη γιορτή της Παναγίας. Κάμποσοι απ' αυτούς περέμειναν, για κακή τους τύχη και της Παναγιάς το βράδυ στο Κομμένο.

Η σφαγή: Στις 5:30 το πρωί ο 12ος λόχος ορεινών καταδρομών έφτασε στο Κομμένο και σταμάτησε μπροστά από την εκκλησία του χωριού. Εδώ ο υπολοχαγός Βιλιμπάλντ Ρόζερ επανέλαβε τη διαταγή πως δεν επιτρέπεται να ζήσει κανείς. Το Κομμένο κυκλώθηκε από τρεις πλευρές, μιας και η μια πλευρά βρέχεται από τον

Αραχθο. Ο Ρόζερ τοποθέτησε μερικούς άντρες με τη διαταγή, "όποιος προσπαθήσει να δραπετεύσει μέσω του ποταμού, να εκτελείται".

Ο ταγματάρχης Ράϊνχολντ Κλέμπε
«Με την ανατολή του ήλιου, αφού πρώτα πήραν το πρωινό τους και κύκλωσαν το χωριό, οι μονάδες εφόδου έλαβαν με δύο φωτοβολίδες το σύνθημα και άρχισαν να βάλλουν με όπλα, με πολυβόλα, χειροβομβίδες και όλμους.

Δεν άφηναν τίποτε όρθιο. Έκαιγαν ό,τι έβρισκαν μπροστά τους και σκότωναν με μιαν απερίγραπτη αγριότητα άντρες, γέροντες, γυναίκες και παιδιά. Ακόμη και μωρά.

Ολόκληρες οικογένειες κάηκαν ζωντανές μέσα στα σπίτια τους, πριν ακόμη ξυπνήσουν και καταλάβουν τι γίνεται γύρω τους. Άλλοι έτρεχαν στους δρόμους να σωθούν και έπεφταν από τις σφαίρες που θέριζαν το χωριό.

Ανθρώπινα σώματα κόπηκαν στα δυο ή διαλύθηκαν και δε βρέθηκαν ποτέ. Φαίνεται πως η διαταγή ήταν σαφής: να μη μείνει τίποτε ζωντανό σ' ένα χωριό που αποτελούσε φωλιά των ανταρτών.

Το πρώτο θύμα: Ο ιερέας του χωριού, ο παπα-Λάμπρος, πήγαινε  εκείνη την ώρα τα άμφια και το ευαγγέλιο πίσω στην εκκλησία και ήρθε σε επαφή με τον υπολοχαγό Ρόζερ. Ο Ρόζερ τράβηξε το πιστόλι και τον πυροβόλησε 4 φορές.

Στις 5:00 άρχισε η σφαγή. Αμέσως αρχίσανε οι  πυροβολισμοί και η διασταύρωση των πυρών, ενώ τα πυροβόλα και τα οπλοπολυβόλα δεν σταμάτησαν ούτε στιγμή δίνοντας την εντύπωση καποιας σκληρής μάχης. Το χωριό δεν πρόβαλε καμία αντίσταση.

Φωτογραφία από τις εκκαθαρίσεις στην Ήπειρο. Γερμανός αξιωματικός δίνει οδηγίες (φωτό από το αρχείο Κόμπλενς)
» Έξι ώρες κράτησε η σφαγή. Δρόμοι, αυλές, καμένα σπίτια, κήποι, χαντάκια, η πλατεία, ολόκληρο το χωριό γέμισε πτώματα, που μερικά έμεναν άθαφτα για αρκετές μέρες, αφού δεν απέμεινε κανείς ζωντανός απ' τους συγγενείς για να τους θάψει. Πρόχειρα και στον τόπο ακριβώς της σφαγής άνοιξαν λάκκους κι έριξαν τους νεκρούς μέσα, για να μην τους φάνε τα σκυλιά και τα όρνια και να μην πέσουν αρρώστιες αγιάτρευτες στο χωριό. Όσοι σώθηκαν έπρεπε ν' αντέξουν και ν' αφήσουν γι' αργότερα τα δάκρυα και τον πόνο.

» Στο σπίτι του Θόδωρου Μάλλιου γινόταν ο γάμος τη κόρης του Αλεξάνδρας με το Θεοχάρη Καρίνο από τον Παχυκάλαμο, χωριό κοντά στο Κομμένο. Χάθηκαν όλοι. Τους έκαψαν και τους σκότωσαν. Τριάντα με τριάντα πέντε άτομα.

Η οικογένεια της νύφης
Από τα 12 μέλη της οικογένειας του οικοδεσπότη Θόδωρου Μάλλιου σώθηκαν εκείνο το πρωινό μόνο δύο, ο Αλέξανδρος και η Μαρία, που είχαν φύγει μόλις πριν λίγα λεπτά για να φροντίσουν στο χωράφι τα ζώα. Οι ναζί δεν σεβάστηκαν και δεν λογάριασαν τίποτε και κανέναν. Σκότωσαν και τη νύφη την Αλεξάνδρα και το γαμπρό τον Θεοχάρη.

Οι κάτοικοι του χωριού που προσπαθούσαν να διαφύγουν, εκτελούνταν. Το ίδιο ίσχυε και για όσουν κρύβονταν μέσα στα σπίτια. Ο στρατιώτης Γιόζεφ Ριντλ διηγείται: "Ρίχναμε χειροβομβίδες μέσα στα σπίτια και μετά πυροβολούσαμε με καραμπίνες και αυτόματα όπλα μέσα από κλειδαμπαρωμένες πόρτες. Η επίθεση κράτησε αρκετές ώρες. Πολά πτώματα κάηκαν μέσα στα σπίτια και η δυσοσμία ήταν αφόρητη".

Διμοιρία του 12ου λόχου καταδρομών στο Κομμένο παρατεταγμένοι και έτοιμοι να αρχίσουν το έγκλημα 
» Όσοι πρόλαβαν και πετάχτηκαν έξω απ' τα σπίτια τους, έτρεχαν να σωθούν στα χωράφια ή να κρυφτούν χωμένοι στα βαθιά χαντάκια. Μόνη σωτηρία απέμεινε για πολλούς το ποτάμι. Πλήθος κόσμου έτρεχε κατά εκεί.

Άλλοι ρίχνονταν στα νερά του για να περάσουν απέναντι και να σωθούν. Άλλοι κρέμονταν απ' τις βάρκες και τρέμοντας πάλευαν να γλιτώσουν απ' τον εφιάλτη. Κι εκεί πνίγηκαν σχεδόν όλοι όσοι μπήκαν στη βάρκα του Σπύρου Βλαχοπάνου, σχεδόν είκοσι άτομα. Κι ο θρήνος κι οι κραυγές του πνιγμού έσμιγαν με τη βουή της φωτιάς και των όπλων που αφάνιζαν το Κομμένο».

Στη μια μεριά του χωριού είχαν στήσει πολυβόλο το οποίο θέριζε όποιους προσπαθούσαν να σωθούν (φωτό bundesarchiv)
Μετά από τρεις με 4 ώρες σφαγής και αφού δεν υπήρχε πλέον ζωντανή ψυχή μέσα στο χωριό, οι δολοφόνοι ανταμείφθηκαν με ριζόγαλο και κομπόστα.

Η ιστορία του μαρτυρικού Κομμένου έχει περάσει στη λογοτεχνία, με το μυθιστόρημα «Αγαπημένη μου αδελφή Άλεξ... Μια αληθινή ιστορία» του Δημήτρη Βλαχοπάνου, όπου μέσα από τη μυθιστορηματική ανάπλαση της ιστορίας της τραγικής νύφης του Κομμένου, φωτίζονται και πολλές πλευρές της κτηνωδίας που ακολούθησε.

Θύματα στο Κομμένο (φωτό Bundesarchiv)
Αλλά και στη μουσική, και μάλιστα από έναν Γερμανό, τον Γκίντερ Μπέιμπι Σόμερ, με το μουσικό δράμα «Γάμος στο Κομμένο» (2015), είναι βασισμένο στο βιβλίο του Δημήτρη Βλαχοπάνου. Ο «Γάμος στο Κομμένο», είναι το δεύτερο έργο που έχει συνθέσει ο Σόμερ -ο οποίος έχει γίνει επίτιμος δημότης του Κομμένου- εμπνευσμένο από τη σφαγή στο Κομμένο. Το πρώτο έργο του, «Τραγούδια για το Κομμένο», είχε παρουσιαστεί σε παγκόσμια πρώτη στο Κομμένο, την Πέμπτη 16 Αυγούστου 2012, και ακολούθησαν δεκάδες παραστάσεις σε πολλές πρωτεύουσες και μεγάλες πόλεις του κόσμου.

Θύματα στο Κομμένο (φωτό Bundesarchiv)
Ήδη από τη δεκαετία του '60 Γερμανοί ιδιώτες που έμαθαν για τη σφαγή του Κομμένου επισκέφθηκαν το χωριό, ενώ μια ευκατάστατη Γερμανίδα χρηματοδότησε την ανέγερση νέου Δημοτικού Σχολείου. Από τη δεκαετία του 1980 άρχισε να ασχολείται με τις θηριωδίες των Ναζί ο Χέρμαν Φρανκ Μάγερ, ο οποίος και για το σχετικό βιβλίο του τιμήθηκε από την Κοινότητα Κομμένου. Τελικά στις 30 Απριλίου 2004 ανακοινώθηκε στα διεθνή μέσα ενημέρωσης ότι ο εισαγγελέας του Μονάχου άνοιξε τον φάκελο της σφαγής του Κομμένου.

Σημειώνεται ότι την κοινότητα Κομμένου Άρτας θα επισκεφθεί ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας την Τρίτη, 16 Αυγούστου. Το πρωί θα παραστεί στις επίσημες εκδηλώσεις στη μνήμη των 317 θυμάτων της Σφαγής του Κομμένου από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής στις 16 Αυγούστου 1943.
Share on Google Plus

Μήνυμα σχετικά με τα σχόλια σας...από.. Κωνσταντίνος Α.

Για περιπτώσεις αναπαραγωγής άρθρων μας,διαβάστε πρώτα τους Όρους Χρήσης © www.eglimatikotita.gr

Το παρόν διαδικτυακό μέσο ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει περί των επωνύμων ή ανωνύμων σχολίων που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.

Το eglimatikotita δεν υιοθετεί τα άρθρα και το περιεχόμενο τους που προέρχονται από άλλα blog και αναδημοσιεύονται στον παρόντα ιστότοπο και ως εκ τούτου δεν φέρει οιασδήποτε φύσεως ευθύνη. Για οποιαδήποτε παράπονα ή διευκρινίσεις μπορείτε να στείλετε το μήνυμα σας στο Email της διαχείρισης.ΕΔΩ .
Ή μπορείτε και να αφήσετε μήνυμα στη σελίδα μας στο Facebook ΕΔΩ

Υ.Γ..Το eglimatikotita.gr είναι τελείως ανεξάρτητο blog και δεν παίρνει εντολές από πολιτικά γραφεία και απο-κόμματα.Βασίζεται μόνο στους αναγνώστες του και σε κανέναν άλλον.Ευχαριστώ.
loading...
    Blogger Comment
    Facebook Comment

4 σχόλια :

  1. Ανώνυμος8/14/2016 4:42 μ.μ.

    Η παρουσία του Τσίπρα μέγιστη ύβρης για τους νεκρούς του Καμένου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ανώνυμος8/14/2016 6:33 μ.μ.

    Καλα τους εκαναν ! αν τους ειχαν σκοτωσει ολους τους κομμουνιστες θα ειχε γλυτωσει η χωρα σημερα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Ανώνυμος8/15/2016 9:02 π.μ.

    http://www.aetos-apokalypsis.com/2016/08/sthn-ellada-giortazoun-tous-kommounistes.html

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Ανώνυμος8/15/2016 7:07 μ.μ.

    Σας παρακαλώ γράψτε και ένα άρθρο για τις εκτελέσεις των Ιταλών και των Βουλγάρων. Δεν τουφέκιζαν μόνον οι Γερμανοί κατά τον 2ο ΠΠ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή